Một bản mô phỏng DIALux chỉ đúng bằng file quang học bạn nạp vào. File IES đèn LED sai một dòng header có thể làm số lux trên mặt tủ lệch hàng trăm phần trăm. Lỗi này thường không hiện cảnh báo nào trong phần mềm.
Bài này dành cho kiến trúc sư, kỹ sư chiếu sáng và nhà thầu đang lập hồ sơ chiếu sáng showroom trang sức. Nội dung gồm cấu trúc file IES theo chuẩn LM-63, các lỗi hay gặp và quy trình nhập vào DIALux evo.
Bối cảnh dự án: vì sao showroom trang sức cần mô phỏng
Showroom trang sức có hai lớp ánh sáng chính. Lớp nền chiếu sáng lối đi và khu tư vấn. Lớp nhấn tập trung vào mặt khay trong tủ kính.
Theo tổng hợp của PacLights, khu bán hàng thông thường cần khoảng 300–750 lux. Quầy trang sức thường được thiết kế từ 1.000 lux trở lên. Độ đồng đều tối thiểu so với trung bình nên đạt từ 0,6.
Thorn Lighting phân loại mức nhấn sản phẩm theo tỉ lệ so với nền: khoảng 5 lần là nhẹ, 15 lần là vừa, 30 lần là mạnh và 50 lần là kịch tính. Bạn chỉ kiểm soát được các tỉ lệ này khi mô phỏng bằng dữ liệu quang học thật của từng mẫu đèn.
Cách phân lớp và chọn tỉ lệ tương phản được trình bày chi tiết trong bài chiếu sáng theo lớp và tỉ lệ tương phản lux nền.
File IES chứa những gì
File IES là file văn bản theo chuẩn IESNA LM-63. File mô tả cường độ sáng (candela) của đèn theo từng góc trong không gian.
| Phần trong file | Nội dung | Cần kiểm tra |
|---|---|---|
| Header từ khóa | [TEST], [TESTLAB], [ISSUEDATE], [MANUFAC] là bốn từ khóa bắt buộc từ bản LM-63-2002 | Có đủ bốn dòng, đúng hãng sản xuất và mã đèn |
| Dòng số liệu chung | Số bóng, lumen mỗi bóng, hệ số nhân candela, số góc đứng, số góc ngang, kích thước, công suất | Hệ số nhân khác 0; lumen = -1 với đèn LED đo tuyệt đối |
| Danh sách góc | Các góc đứng và góc ngang đã đo | Số góc khai báo khớp với số góc liệt kê |
| Bảng candela | Cường độ theo từng cặp góc, liệt kê lần lượt theo góc ngang | Tổng số giá trị = góc đứng × góc ngang |
Ví dụ của Lighting Exchange: file có 37 góc đứng và 5 góc ngang sẽ chứa 185 giá trị cường độ. Thiếu một giá trị là cả bảng bị lệch vị trí.
Năm lỗi file IES hay gặp và cách phát hiện
| Lỗi | Hậu quả trong mô phỏng | Cách phát hiện nhanh |
|---|---|---|
| Hệ số nhân candela = 0 | Đèn không phát sáng trong phần mềm | Mở file bằng trình soạn thảo, xem dòng số liệu thứ nhất |
| Ballast factor = 0 | Toàn bộ cường độ bị nhân với 0 | Kiểm tra dòng số liệu thứ hai |
| Ghi tổng lumen thay cho -1 | Quang thông bị nhân thêm một lần, lux ảo cao | So lumen trong file với datasheet |
| Số góc khai báo khác số góc liệt kê | Candela gán sai góc, phân bố sáng méo | Đếm số góc thực tế trong file |
| File của mẫu đèn khác | Góc chiếu và công suất không khớp vật tư | Đối chiếu [MANUFAC], mã đèn và công suất với datasheet |
Ba lỗi đầu không làm phần mềm báo lỗi. Bạn chỉ thấy kết quả lux bất thường khi đã dựng xong cảnh.
Định dạng DIALux evo chấp nhận
Theo trang hỗ trợ của DIAL, DIALux evo nhập được các định dạng EULUMDAT, IES LM-63-95, CIBSE TM-14 và LTLI. Phần mềm dùng định dạng nội bộ ULD khi lưu dữ liệu đèn.
Với đèn LED chiếu điểm trong tủ trang sức, IES và EULUMDAT (.ldt) là hai định dạng bạn gặp nhiều nhất. Nếu nhà cung cấp gửi cả hai, hãy dùng một loại cho toàn dự án để dễ đối chiếu.
Quy trình nhập IES và mô phỏng showroom trên DIALux evo
- Kiểm tra file trước khi nhập. Mở bằng trình soạn thảo văn bản. Rà bốn từ khóa header, hệ số nhân, lumen và số góc.
- Đối chiếu với datasheet. So công suất, góc chiếu, CCT và CRI với datasheet của mẫu đèn trong bảng vật tư.
- Dựng hình học thật. Nhập mặt bằng, cao độ trần, chiều cao tủ, vị trí kính và khay trưng bày.
- Gán vật liệu. Mặt khay, vách tủ và sàn ảnh hưởng tới ánh sáng phản xạ. Kính tủ cần khai báo đúng để kiểm tra chói phản xạ.
- Đặt lưới tính toán. Tạo mặt tính trên từng khay trưng bày, không chỉ mặt sàn chung.
- Đặt đèn theo lớp. Đèn nền trước, đèn nhấn trần sau, đèn trong tủ sau cùng.
- Đọc kết quả. Ghi lux trung bình, lux tối thiểu, độ đồng đều và tỉ lệ khay so với nền.
- Điều chỉnh và xuất hồ sơ. Đổi góc chiếu hoặc vị trí đèn đến khi đạt mục tiêu. Xuất bảng kết quả kèm sơ đồ bố trí.
Với đèn âm trần góc hẹp, bạn có thể kiểm tra chéo kết quả bằng công thức tính tay trong bài tính độ rọi điểm cho đèn âm trần góc chiếu hẹp.
Bảng mục tiêu tham khảo khi đọc kết quả
| Khu vực | Chỉ tiêu | Mức tham khảo | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Khu bán hàng chung | Độ rọi trung bình | 300–750 lux | PacLights |
| Quầy trang sức | Độ rọi mặt khay | Từ 1.000 lux | PacLights |
| Toàn khu vực | Độ đồng đều Emin/Etb | ≥ 0,6 | PacLights |
| Khay so với nền | Tỉ lệ nhấn | 5× đến 50× tùy ý đồ | Thorn Lighting |
| Đèn trong tủ G-Tech | CRI / CCT | CRI >90, G-Line Nichia Ra ≥95; 2700–6500K | Datasheet G-Tech |
Đây là mức tham khảo. Mục tiêu cuối cùng do chủ đầu tư và đơn vị thiết kế thống nhất.
Checklist trước khi chốt hồ sơ mô phỏng
- Mọi file IES có đủ bốn từ khóa header bắt buộc.
- Hệ số nhân candela và ballast factor khác 0.
- Lumen bằng -1 với đèn LED đo tuyệt đối.
- Số góc khai báo khớp số góc liệt kê.
- Mã đèn, công suất, góc chiếu khớp bảng vật tư.
- Lưới tính toán đặt trên từng khay, không chỉ mặt sàn.
- Đã kiểm tra chói phản xạ trên kính tủ. Xem thêm bài kiểm soát UGR và chói phản xạ trên mặt kính tủ.
- Đã tính tải driver và chia mạch theo số đèn thực tế. Xem bài chia mạch và tính số driver LED trên MCB.
Câu hỏi thường gặp
File IES và file LDT khác nhau thế nào?
Cả hai đều chứa phân bố cường độ sáng của đèn. IES theo chuẩn Bắc Mỹ LM-63, LDT theo định dạng EULUMDAT của châu Âu. DIALux evo nhập được cả hai.
Mở file IES để kiểm tra bằng công cụ gì?
File IES là văn bản thuần. Bạn mở được bằng Notepad hoặc bất kỳ trình soạn thảo nào để rà header và dòng số liệu.
Mô phỏng đạt chỉ tiêu nhưng đo thực tế thấp hơn, lỗi ở đâu?
Hãy kiểm tra lại lumen trong file, vật liệu phản xạ đã khai báo và hệ số duy trì. Sau đó đo lại bằng máy đo lux tại đúng điểm lưới tính.
G-Tech có hỗ trợ file quang học cho dự án không?
Có. Bạn gửi danh sách mẫu đèn trong dự án, kỹ sư G-Tech kiểm tra dữ liệu quang học hiện có và hỗ trợ bố trí đèn.
Gửi bản vẽ cho kỹ sư G-Tech
📞 Gọi 0938 07 48 49 — gửi bản vẽ mặt bằng hoặc số lượng tủ.
Kỹ sư G-Tech trả lại sơ đồ bố trí đèn và bảng vật tư trong 48 giờ.
📍 TP.HCM · Hà Nội — thi công toàn quốc
Nguồn tham khảo: PacLights – Store Lighting Standards; Thorn Lighting – Retail application advice; Lighting Exchange – IES Files, Decoded; DIAL – Which luminaire formats can be imported (DIALux evo).
Pingback: Quy trình thi công chiếu sáng showroom trang sức 7 bước | G-Tech