Nghiệm thu chiếu sáng bằng mắt là nguồn tranh chấp phổ biến nhất giữa nhà thầu và chủ đầu tư. Một biên bản có số đo lux tại điểm cố định, có máy đo hiệu chuẩn và điều kiện đo ghi rõ sẽ khép lại hạng mục trong một buổi.
Bài này hướng dẫn nhà thầu và tư vấn giám sát lập biên bản nghiệm thu chiếu sáng cho showroom trang sức. Nội dung gồm cách chia lưới điểm đo, điều kiện đo, các chỉ tiêu cần ghi và mẫu bảng biên bản.
Vì sao cần nghiệm thu bằng số đo
Hồ sơ thiết kế thường ghi mục tiêu bằng lux và tỉ lệ đồng đều. Nếu nghiệm thu không đo, không ai chứng minh được hệ đèn đạt hay không đạt.
Theo tổng hợp của PacLights về tiêu chuẩn chiếu sáng cửa hàng, khu bán hàng thường cần 300–750 lux, quầy trang sức thường từ 1.000 lux trở lên, và tỉ lệ độ rọi tối thiểu so với trung bình nên đạt từ 0,6. Đây là các chỉ tiêu đo được bằng máy đo lux cầm tay.
Chuẩn bị trước buổi nghiệm thu
| Hạng mục | Yêu cầu | Ghi chú |
|---|---|---|
| Máy đo lux | Có giấy hiệu chuẩn còn hạn | Đính kèm bản sao giấy hiệu chuẩn vào biên bản |
| Sơ đồ điểm đo | In từ bản vẽ, đánh số từng điểm | Dùng đúng lưới điểm trong mô phỏng thiết kế |
| Hàng mẫu trên khay | Đặt đúng vị trí trưng bày | Đèn trần đã chỉnh hướng theo hàng mẫu |
| Hệ đèn | Bật toàn bộ, đủ thời gian ổn định | Ghi giờ bật đèn và giờ bắt đầu đo |
| Ánh sáng ngoài | Che cửa kính, tắt nguồn sáng không thuộc hạng mục | Chỉ đo ánh sáng nhân tạo của hệ được nghiệm thu |
| Thành phần tham gia | Nhà thầu chính, đơn vị chiếu sáng, tư vấn giám sát, đại diện chủ đầu tư | Ký đủ trên biên bản |
Hướng dẫn của GRIHA về đo kiểm chiếu sáng nhân tạo yêu cầu bật toàn bộ đèn, kéo rèm để chỉ đo ánh sáng nhân tạo, dùng máy đo đã hiệu chuẩn và ghi kết quả bằng lux. Nguyên tắc này áp dụng được cho showroom trang sức.
Chia lưới điểm đo
Đo theo lưới điểm cho biết phân bố ánh sáng trên toàn khu vực, không chỉ ở một điểm đẹp nhất. PacLights mô tả cách làm: chia không gian thành lưới và đo tại từng giao điểm.
| Khu vực | Mặt phẳng đo | Cách đặt điểm |
|---|---|---|
| Khay trưng bày trong tủ | Mặt khay | Lưới đều trên mỗi khay, gồm điểm giữa và điểm gần mép |
| Mặt quầy tư vấn | Mặt quầy | Lưới đều theo chiều dài quầy |
| Lối đi và khu chung | Mặt phẳng làm việc theo hồ sơ | Lưới theo bản vẽ thiết kế; GRIHA dùng độ cao 0,75m cho mặt phẳng làm việc |
| Vách hắt sáng | Mặt vách | Điểm theo chiều cao vách, giữa hai đèn và ngay dưới đèn |
Giữ máy đo nằm ngang trên mặt phẳng cần đo. PacLights nhấn mạnh phải đặt máy ở đúng độ cao và góc của vị trí cần đo. Người đo không đứng chắn giữa đèn và cảm biến.
Các chỉ tiêu ghi trong biên bản
| Chỉ tiêu | Cách tính | Đạt khi |
|---|---|---|
| Độ rọi trung bình Etb | Trung bình cộng các điểm trong vùng | Bằng hoặc cao hơn mục tiêu thiết kế |
| Độ rọi tối thiểu Emin | Giá trị nhỏ nhất trong vùng | Theo hồ sơ thiết kế |
| Độ đồng đều U0 | Emin chia Etb | ≥ 0,6 hoặc theo hồ sơ |
| Tỉ lệ nhấn | Etb khay chia Etb khu vực xung quanh | Theo tỉ lệ đã chốt khi thiết kế |
| Màu ánh sáng | So trực tiếp giữa các tủ cùng nhóm hàng | Không lệch màu nhìn thấy được |
| Chói phản xạ | Quan sát từ vị trí khách đứng | Không thấy bóng đèn qua kính |
| Nhấp nháy | Quay video điện thoại chế độ chậm | Không có vệt sọc trên hình |
Cách đo tỉ lệ tương phản giữa khay và nền xem tại bài đo tỉ lệ tương phản bằng máy đo lux. Tiêu chí nhấp nháy xem tại bài tiêu chí flicker cho hệ đèn showcase.
Mẫu bảng số đo trong biên bản
| Tủ / khu vực | Điểm | Lux đo | Etb | Emin | U0 | Mục tiêu | Kết luận |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tủ vàng T1 – khay 1 | 1…n | … | … | … | … | Theo hồ sơ | Đạt / Không đạt |
| Tủ kim cương T5 – khay 1 | 1…n | … | … | … | … | Theo hồ sơ | Đạt / Không đạt |
| Lối đi chính | 1…n | … | … | … | … | Theo hồ sơ | Đạt / Không đạt |
Ghi kèm: tên và số seri máy đo, ngày hiệu chuẩn, giờ bật đèn, giờ đo, tình trạng ánh sáng ngoài và ảnh chụp từng khu vực. PacLights khuyến nghị ghi rõ điều kiện, vị trí và kết quả đo để theo dõi thay đổi về sau.
Xử lý khi số đo không đạt
- Kiểm tra điều kiện đo. Ánh sáng ngoài, hàng mẫu đặt sai vị trí hoặc đèn chưa ổn định đều làm sai kết quả.
- Kiểm tra hướng đèn trần. Đèn chiếu điểm lệch vài độ có thể bỏ trượt khay.
- Kiểm tra vật tư. Đối chiếu mã đèn, công suất và góc chiếu với hồ sơ đệ trình.
- Kiểm tra mô phỏng. Nếu vật tư đúng mà vẫn thiếu sáng, xem lại file quang học dùng khi mô phỏng. Xem bài kiểm tra file IES đèn LED.
- Ghi biện pháp khắc phục và hẹn đo lại. Biên bản ghi rõ hạng mục chưa đạt, người chịu trách nhiệm và ngày đo lại.
Checklist ký biên bản
- Máy đo có giấy hiệu chuẩn còn hạn.
- Điểm đo trùng lưới trong hồ sơ thiết kế.
- Chỉ đo ánh sáng nhân tạo của hạng mục.
- Đủ Etb, Emin, U0 cho từng vùng.
- Đã kiểm tra màu ánh sáng, chói phản xạ và nhấp nháy.
- Có ảnh chụp từng khu vực và chữ ký các bên.
- Hồ sơ hoàn công phần chiếu sáng đã cập nhật thay đổi.
Nghiệm thu là bước cuối trong quy trình thi công chiếu sáng showroom trang sức 7 bước. Tiêu chí ghi trong hồ sơ mời thầu xem tại bài tiêu chí kỹ thuật đèn LED tủ trưng bày trong hồ sơ mời thầu.
Câu hỏi thường gặp
Đo lux nên làm vào ban ngày hay ban đêm?
Nên đo khi ánh sáng ngoài thấp nhất hoặc đã che được hoàn toàn, để kết quả chỉ phản ánh hệ đèn được nghiệm thu.
Máy đo lux điện thoại có dùng được không?
Không nên dùng cho biên bản. Biên bản cần máy đo có giấy hiệu chuẩn để các bên cùng chấp nhận số liệu.
Đo bao nhiêu điểm trên một khay là đủ?
Theo lưới đã đặt trong mô phỏng thiết kế. Tối thiểu cần điểm giữa và điểm gần hai mép để tính được độ đồng đều.
Ai giữ bản gốc biên bản?
Theo quy định hợp đồng dự án. Thường mỗi bên ký giữ một bản, kèm bảng số đo và ảnh chụp.
Gửi bản vẽ cho kỹ sư G-Tech
📞 Gọi 0938 07 48 49 — gửi bản vẽ mặt bằng hoặc số lượng tủ.
Kỹ sư G-Tech trả lại sơ đồ bố trí đèn và bảng vật tư trong 48 giờ.
📍 TP.HCM · Hà Nội — thi công toàn quốc
Nguồn tham khảo: PacLights – Store Lighting Standards; PacLights – How to Measure in Lighting Systems; GRIHA Help Centre – Artificial lighting compliance through measurement.