Showroom trang sức có hai loại chói cần kiểm soát riêng. Chói trực tiếp (direct glare) là khi mắt nhìn thấy nguồn sáng, đo bằng UGR. Chói phản xạ (veiling reflection) là khi bóng đèn phản lên mặt kính tủ, che mất sản phẩm. EN 12464-1 giới hạn UGR ≤ 22 cho khu bán hàng và ≤ 19 cho quầy thu ngân, nhưng không đo được chói phản xạ trên kính.
Bài này trình bày cách xử lý cả hai loại ngay từ bản vẽ trần, dành cho kiến trúc sư và nhà thầu thi công showroom.
1. UGR phụ thuộc vào những gì
UGR tăng khi độ chói của đèn tăng, khi góc khối nguồn sáng nhìn thấy lớn hơn, và khi nền xung quanh tối. Showroom trang sức có trần tối màu và nền tối để làm nổi sản phẩm, nên UGR dễ vượt ngưỡng nếu đèn để lộ chip.
Ba biện pháp phần cứng giảm UGR:
- Chóa sâu: chip đặt lùi trong chóa, tăng góc che (cut-off angle).
- Lưới tổ ong: chặn tia xiên, chỉ cho tia gần trục đi qua.
- Chóa màu đen mờ: giảm độ chói bề mặt chóa khi nhìn xiên.
2. Thông số đèn và phụ kiện chống chói
| Kiểu lắp | Âm trần, không viền (trimless), module đôi/ba |
| Góc chiếu | 15° / 24° / 38° / 50° |
| Chỉnh hướng | Nghiêng tới 30°, xoay ngang khoảng 355° (một số mẫu) |
| Màu chóa | Trắng mờ, đen mờ, bạc sáng, đen bóng, vàng |
| Phụ kiện quang học | Lưới tổ ong, tấm kéo dãn, quang học bất đối xứng đơn/đôi, chóa phân cực |
| Nguồn sáng | COB, CRI ≥ 90, tùy chọn Nichia Ra ≥ 95 |
| Thân đèn | Nhôm, tản nhiệt nhiều cánh |
3. Hình học phản xạ trên mặt kính
Mặt kính tuân theo định luật phản xạ: góc tới bằng góc phản xạ. Nếu tia phản xạ từ mặt kính đi vào vùng mắt khách (cao 1,5–1,7 m, đứng cách tủ 0,4–0,8 m), khách sẽ thấy bóng đèn trên kính.
Quy tắc bố trí:
- Với tủ quầy mặt kính ngang, đặt đèn trần lùi về phía nhân viên, không đặt phía khách đứng.
- Giữ góc tới mặt kính khoảng 30–35° so với pháp tuyến để tia phản xạ đi ra ngoài vùng mắt khách.
- Với tủ đứng, ưu tiên đèn trong tủ hoặc đèn trần đặt sát mép tủ, chiếu xiên vào trong.
- Kiểm tra trên mặt cắt: vẽ tia từ tâm đèn tới mặt kính, vẽ tia phản xạ, xem có cắt vùng mắt khách không.
4. Bảng chọn phụ kiện theo tình huống
| Tình huống | Phụ kiện | Lý do |
|---|---|---|
| Trần tối, khách ngồi tư vấn lâu | Lưới tổ ong + chóa đen mờ | Giảm chói trực tiếp tối đa |
| Tủ quầy dài, hẹp | Tấm kéo dãn | Vệt sáng dài theo chiều tủ, ít đèn hơn |
| Vách tủ đứng, kệ treo | Quang học bất đối xứng | Hắt sáng lên mặt đứng, không chiếu xuống sàn |
| Khu tư vấn VIP | Chóa phân cực | Giảm chói thêm cho tầm nhìn ngồi |
| Quầy vàng 2700–3000K | Chóa vàng hoặc đen mờ | Chóa vàng tạo sắc ấm nhẹ, đen mờ cho chói thấp nhất |
Lưới tổ ong làm giảm quang thông ra một phần. Khi mô phỏng, dùng file IES của đúng cấu hình có lưới, không dùng file của đèn trần.
5. Lắp không viền (trimless): lưu ý thi công
- Phải lắp khung trimless trước khi bả và sơn trần thạch cao.
- Chốt vị trí đèn trên bản vẽ trần trước khi đóng khung xương, tránh trùng thanh xương.
- Trần đã hoàn thiện thì dùng bản có viền, không cố cắt trần để lắp trimless.
6. Thử mẫu (mock-up) trước khi đặt hàng số lượng
- Lắp 2–3 đèn mẫu với các phụ kiện khác nhau trên trần tạm hoặc khung thử.
- Đặt một tủ mẫu có kính và sản phẩm thật bên dưới.
- Kiểm tra từ vị trí khách đứng, khách ngồi và nhân viên.
- Chụp ảnh từng cấu hình, gửi chủ đầu tư duyệt.
- Chốt cấu hình, ghi mã phụ kiện vào bảng vật tư.
7. Checklist nghiệm thu chói
| Hạng mục | Tiêu chí |
|---|---|
| UGR khu bán hàng | ≤ 22 theo EN 12464-1 (mô phỏng hoặc tính toán) |
| UGR quầy thu ngân, gói hàng | ≤ 19 |
| Phản xạ trên kính | Không thấy bóng đèn từ vị trí khách đứng và ngồi |
| Nhìn lên trần | Không thấy chip LED trực tiếp từ vị trí khách |
| Phụ kiện | Đúng mã theo bảng vật tư đã duyệt |
Câu hỏi thường gặp
Kính chống phản xạ có thay được đèn chống chói?
Kính chống phản xạ giảm chói phản xạ nhưng không giảm chói trực tiếp. Nên kết hợp cả hai ở dự án cao cấp.
Có thể thêm lưới tổ ong sau khi lắp?
Được với các mẫu có khe phụ kiện. Cần kiểm tra lại độ rọi sau khi thêm.
Có file IES cho cấu hình có lưới?
Có. Gửi cấu hình cần mô phỏng, kỹ sư G-Tech cung cấp file tương ứng.
📞 Gọi 0938 07 48 49 — gửi bản vẽ mặt bằng hoặc số lượng tủ.
Kỹ sư G-Tech trả lại sơ đồ bố trí đèn và bảng vật tư trong 48 giờ.
📍 TP.HCM · Hà Nội — thi công toàn quốc
Tài liệu liên quan
- tính lux và UGR khi bố trí đèn âm trần tủ trưng bày
- LED kiến trúc cho showroom vàng bạc
- thông tin đèn chống chói cho chủ cửa hàng
Nguồn tham khảo: EN 12464-1 (khu bán hàng UGR ≤ 22; quầy thu ngân, gói hàng UGR ≤ 19; Ra ≥ 80).