Camera điện thoại và camera livestream tự cân bằng trắng theo toàn khung hình. Khi khu live có hai nguồn sáng lệch nhau 1.000K trở lên, camera chọn một điểm trắng trung bình và một trong hai nguồn bị lệch màu. Với showroom trang sức, nguồn bị lệch thường là ánh sáng trên món hàng.
Nhiều chủ showroom yêu cầu thêm khu livestream khi cải tạo. Bài này dành cho nhà thầu và kiến trúc sư khi đưa khu livestream vào hồ sơ thiết kế chiếu sáng. Nội dung gồm chỉ tiêu CCT, độ rọi mặt người và món hàng, mạch điều khiển, cách kiểm tra flicker khi nghiệm thu.
Ba lớp sáng của khu livestream
| Lớp | Đối tượng | Chỉ tiêu | Loại đèn |
|---|---|---|---|
| Mặt người | Người dẫn live | Độ rọi trụ ≥ 150 lux tại độ cao mặt, hệ số tạo hình 0,3–0,6 | Đèn tấm hoặc dải LED có khuếch tán |
| Món hàng | Khay trước camera | Độ rọi ngang 750–1.000 lux trên khay | Đèn âm trần góc hẹp, xoay hướng |
| Nền | Tủ, phông phía sau | Thấp hơn lớp món hàng | Đèn tủ hiện có, có điều chỉnh |
Độ rọi trụ (cylindrical illuminance) là trung bình độ rọi đứng quanh một điểm. Chỉ tiêu này dùng để đánh giá ánh sáng trên mặt người. EN 12464-1 khuyến nghị tối thiểu 150 lux ở khu vực cần giao tiếp.
Hệ số tạo hình là tỉ số độ rọi trụ trên độ rọi ngang. Mức 0,3–0,6 cho mặt người có khối, không phẳng và không bóng gắt.
CCT: một giá trị cho cả khung hình
Ghi trong hồ sơ một giá trị CCT duy nhất cho mọi đèn chiếu vào khung hình live. Showroom vàng thường chọn 3000K hoặc 3500K, cùng với tủ trưng bày. Showroom kim cương, bạch kim chọn 4000K.
- Đèn mặt người và đèn món hàng cùng CCT, cùng CRI > 90.
- Đèn biển hiệu, màn hình quảng cáo trong khung hình cần tắt được riêng khi live.
- Tủ nền nếu khác CCT phải nằm ngoài khung hình hoặc tắt khi live.
Yêu cầu nhà cung cấp ghi SDCM trên datasheet. Các đèn trong một khung hình lệch màu quá 3 bước MacAdam sẽ hiện rõ trên camera dù cùng CCT danh nghĩa.
Mạch điều khiển
Khu live hoạt động khác giờ bán hàng. Thiết kế mạch riêng để nhân viên bật tắt đúng lớp khi lên sóng:
- Mạch 1: đèn mặt người. Chỉ bật khi live.
- Mạch 2: đèn món hàng. Bật cả khi bán hàng và khi live.
- Mạch 3: đèn nền và biển hiệu trong khung hình. Tắt hoặc giảm khi live.
Nếu dùng dimmer, ghi rõ loại driver tương thích và mức sáng sẽ dùng khi live. Giảm độ sáng bằng PWM có thể làm xuất hiện sọc trên camera ở mức sáng thấp.
Flicker: chỉ tiêu và cách kiểm
Driver LED điều chỉnh dòng bằng cách đóng ngắt nhanh. Mắt không thấy, nhưng camera có thể ghi lại thành sọc ngang. Một con số tần số trên datasheet không đủ để kết luận đèn sạch sọc ở mọi tốc độ chụp.
Trong hồ sơ, ghi hai yêu cầu:
- Nhà cung cấp gửi số đo flicker (phần trăm dao động hoặc SVM) ở mức sáng sử dụng. Tiêu chí tham khảo theo IEEE 1789 xem bài tiêu chí flicker cho hệ đèn showcase.
- Nghiệm thu bằng quay thử tại hiện trường, đúng thiết bị và đúng mức sáng sẽ dùng khi live.
Quy trình quay thử slow motion và so sánh driver có trong bài test flicker đèn showcase bằng slow motion 240 fps.
Bố trí trên mặt bằng
- Xác định trục camera. Vị trí điện thoại hoặc camera cố định, hướng nhìn, góc khung hình.
- Đặt đèn mặt người lệch trục camera 30–45°. Tránh phản chiếu đèn trên kính tủ và kính mắt người live.
- Đặt đèn món hàng phía trên khay, chiếu chéo. Đèn xoay hướng để dời điểm sáng theo vị trí khay.
- Kiểm tra phản xạ trên kính tủ phía sau. Từ vị trí camera nhìn ra, không thấy điểm sáng đèn trong kính.
Hạng mục trong hồ sơ và bảng vật tư
Khu livestream hay bị bỏ sót vì chủ đầu tư thêm vào giữa chừng. Khi nhận yêu cầu, bổ sung các mục sau vào hồ sơ:
| Hồ sơ | Nội dung cần có |
|---|---|
| Mặt bằng trần | Vị trí đèn mặt người, đèn món hàng, trục camera |
| Mặt cắt | Độ cao mặt người live, độ cao khay, góc chiếu |
| Sơ đồ mạch | 3 mạch tách riêng, vị trí công tắc gần khu live |
| Bảng vật tư | CCT, CRI, SDCM, loại driver, mức flicker yêu cầu |
| Bản tính | Độ rọi trụ, độ rọi khay từ DIALux với file IES |
Nếu showroom đang hoạt động, lắp khu livestream vào ban đêm. Đèn mặt người dùng thanh LED 12V DC thì driver đặt trong tủ kỹ thuật, dây đi trong máng có sẵn. Chạy driver tối đa 80% định mức để giảm nhiệt và kéo dài tuổi thọ.
Checklist nghiệm thu khu livestream
| Hạng mục | Cách kiểm | Đạt khi |
|---|---|---|
| Độ rọi trụ mặt người | Đo độ rọi đứng 4 hướng tại độ cao mặt, lấy trung bình | ≥ 150 lux |
| Độ rọi khay hàng | Đo theo lưới 5 điểm trên khay | Đạt mức thiết kế |
| CCT các đèn trong khung | Máy quang phổ cầm tay | Cùng giá trị thiết kế, lệch ≤ 3 SDCM |
| Sọc trên camera | Quay 10 giây thường và 10 giây slow motion, đúng mức sáng | Đoạn quay thường không có sọc |
| Phản xạ trong khung | Xem màn hình camera | Không thấy điểm sáng đèn trên kính |
| Mạch điều khiển | Bật tắt từng mạch | Đúng nhóm đèn theo hồ sơ |
Mẫu biên bản đo lux xem biên bản nghiệm thu chiếu sáng showroom.
Câu hỏi thường gặp
Có thể dùng đèn vòng bán sẵn cho lớp mặt người?
Được nếu chỉnh được CCT về đúng giá trị thiết kế và CRI > 90. Ghi trong hồ sơ là thiết bị do chủ đầu tư cung cấp, không thuộc phạm vi thi công.
Khu live có cần tách khỏi khu bán hàng?
Không bắt buộc. Có thể dùng một góc quầy, miễn là mạch điều khiển cho phép tắt đèn khác màu trong khung hình khi live.
Độ rọi trụ đo bằng gì?
Máy đo lux thông thường, đặt đứng ở độ cao mặt, đo 4 hướng cách nhau 90° rồi lấy trung bình. Ghi phương pháp đo vào biên bản.
Livestream ban ngày gần cửa kính có cần thêm đèn?
Có. Ánh sáng ngoài trời khoảng 5000–6500K, lệch xa đèn 3000K trong showroom. Kéo rèm hoặc dán phim cửa kính phía sau khung hình, rồi dùng đèn đúng CCT thiết kế cho cả khung.
Gửi mặt bằng khu livestream
📞 Gọi 0938 07 48 49, gửi bản vẽ mặt bằng hoặc ảnh khu định làm livestream.
Kỹ sư G-Tech trả lại sơ đồ bố trí đèn và bảng vật tư trong 48 giờ.
📍 TP.HCM · Hà Nội, thi công toàn quốc
Xem thêm: datasheet và file IES cho bản tính · quy trình thi công showroom 7 bước
Nguồn tham khảo: EN 12464-1 (độ rọi trụ và hệ số tạo hình); Fagerhult, Ensto về yêu cầu độ rọi trụ; ENTTEC, Ulanzi về nguyên nhân sọc LED trên camera và quy trình kiểm tra.