Đèn âm trần cố định chỉ chiếu đúng mục tiêu khi mặt bằng tủ không đổi. Showroom trang sức thường đổi bố cục theo mùa cưới, dịp Tết hoặc khi nhập bộ sưu tập mới. Với đèn cố định, mỗi lần đổi bố cục là một lần khoét trần mới.
Đèn âm trần mắt bò (bull eye) cho phép chỉnh hướng chiếu sau lắp đặt. Bài này trình bày quy trình định hướng (aiming) đèn trên trần 3,5–5 m, dành cho nhà thầu và đội vận hành chuỗi showroom.
1. Thông số kỹ thuật dùng cho thiết kế
| Công suất | 18W / 28W / 35W / 45W / 60W / 70W |
| Kích thước | 75 / 95 / 115 mm |
| Góc chiếu | 3° / 5° / 8° / 10° / 15° / 24° / 36° / 55° |
| Tản nhiệt | Nhôm 1070 rèn nguội, liền khối |
| Quang học | Chóa sâu chống chói, thấu kính hiệu suất cao, tùy chọn cốc phản quang |
| CRI | ≥ 90, tùy chọn Nichia Ra ≥ 95 |
| Tuổi thọ / bảo hành | 50.000 giờ / 24 tháng |
Nhôm 1070 có độ tinh khiết khoảng 99,7%, dẫn nhiệt tốt hơn hợp kim đúc thông thường. Rèn nguội tạo thân tản nhiệt liền khối, không mối hàn. Với đèn 35–70W trên trần kín, đây là yếu tố chính giữ nhiệt độ chip ổn định và hạn chế lệch màu theo thời gian.
2. Chọn công suất và góc chiếu theo chiều cao lắp
| Trần hoàn thiện | Khoảng cách tới mặt quầy (≈) | Công suất gợi ý | Góc chiếu gợi ý |
|---|---|---|---|
| 3,0–3,5 m | 2,1–2,6 m | 18W | 15–24° |
| 3,5–4,5 m | 2,6–3,6 m | 18–28W | 10–15° |
| 4,5–5,0 m | 3,6–4,1 m | 35W trở lên | 5–10° |
Bảng trên là điểm khởi đầu. Con số chốt phải lấy từ tính toán độ rọi điểm với file IES và mục tiêu lux của dự án.
3. Hình học định hướng
Khi đèn không nằm thẳng trên mục tiêu, cần nghiêng đầu đèn một góc α:
α = arctan(x / h)
Trong đó x là khoảng lệch ngang giữa tim đèn và tâm mục tiêu, h là khoảng cách thẳng đứng. Ví dụ: đèn lệch 1,0 m, h = 2,6 m → α ≈ 21°.
Khi nghiêng, vệt sáng kéo dài thành hình elip và độ rọi tâm giảm theo cos³α. Ở α = 30°, độ rọi còn khoảng 65% so với chiếu thẳng. Bù lại bằng góc chiếu hẹp hơn một bậc hoặc tăng công suất.
Với tủ kính đứng, giữ góc tới mặt kính khoảng 30–35° để tia phản xạ không đi vào tầm mắt khách đứng trước tủ.
4. Quy trình aiming tại công trình
- Chuẩn bị: bản vẽ mặt bằng tủ có đánh số, bảng aiming ghi số đèn – mục tiêu – góc nghiêng dự kiến.
- Thời điểm: làm sau khi lắp xong tủ, kính và sản phẩm mẫu. Tắt đèn nền để thấy rõ vệt sáng.
- Thứ tự: chỉnh đèn nhấn từng tủ, sau đó bật đèn nền kiểm tra tỷ lệ tương phản.
- Đo: máy đo lux tại tâm khay. Ghi số đo cạnh số đèn trong bảng aiming.
- Kiểm tra chói: đứng ở vị trí khách và vị trí nhân viên, nhìn lên trần và nhìn vào mặt kính.
- Khóa: siết vít khóa góc. Đánh dấu vị trí bằng bút sơn trên khung để lần sau chỉnh lại dễ.
- Bàn giao: bảng aiming hoàn công cho đội vận hành.
5. Quy trình chỉnh lại khi đổi bố cục
Với chuỗi showroom, đội vận hành nên có quy trình chuẩn thay vì gọi lại nhà thầu mỗi lần đổi bố cục.
- Cập nhật bản vẽ mặt bằng tủ mới, đánh số lại.
- Đối chiếu bảng aiming cũ, xác định đèn nào cần xoay, đèn nào không còn mục tiêu.
- Tắt điện, chờ đèn nguội 5–10 phút trước khi chạm vào đầu đèn.
- Chỉnh, đo lux, kiểm tra chói theo các bước ở mục 4.
- Lưu bảng aiming mới vào hồ sơ cửa hàng.
6. Checklist nghiệm thu
| Hạng mục | Tiêu chí |
|---|---|
| Độ rọi mặt khay chủ lực | Đạt mục tiêu thiết kế, thường từ khoảng 1.500 lux |
| Khu bán hàng chung | ≥ 300 lux, UGR ≤ 22, Ra ≥ 80 theo EN 12464-1 |
| Tỷ lệ nhấn / nền | Theo thiết kế, thường khoảng 3:1 trở lên |
| Phản xạ trên kính | Không thấy điểm chói từ vị trí khách |
| Vít khóa góc | Đã siết, có đánh dấu |
| Hồ sơ | Bảng aiming hoàn công, bản vẽ mạch, datasheet |
Câu hỏi thường gặp
Đèn 70W trên trần thạch cao có cần khoảng hở trần lớn?
Có. Đảm bảo khoảng hở trên trần đủ chiều cao thân tản nhiệt, không phủ bông cách nhiệt lên đèn.
Có cần cốc phản quang thay vì thấu kính?
Thấu kính cho chùm sáng gọn, góc hẹp. Cốc phản quang cho viền vệt sáng mềm hơn. Chọn theo yêu cầu hiệu ứng của kiến trúc sư.
Chỉnh hướng có làm hỏng đèn?
Không, nếu tắt điện, chờ nguội và không bẻ quá giới hạn góc của khung.
📞 Gọi 0938 07 48 49 — gửi bản vẽ mặt bằng hoặc số lượng tủ.
Kỹ sư G-Tech trả lại sơ đồ bố trí đèn và bảng vật tư trong 48 giờ.
📍 TP.HCM · Hà Nội — thi công toàn quốc